ھازىر نورۇ ۋىرۇسىدىن يۇقۇملىنىش كۆپ كۆرۈلىدىغان پەسىل. 1-ئاينىڭ 6-كۈنى، ئۈرۈمچى شەھەرلىك كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-تىزگىنلەش مەركىزى (شەھەرلىك سەھىيە نازارەتچىلىك ئورنى) يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-تىزگىنلەش بۆلۈمى ساغلاملىق ئەسكەرتمىسى ئېلان قىلىپ، نورۇ ۋىرۇسىنىڭ جىددىي خاراكتېرلىك ئاشقازان-ئۈچەي ياللۇغىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان دائىم كۆرۈلىدىغان كېسەللىك قوزغاتقۇچىنىڭ بىرى ئىكەنلىكىنى، نۆۋەتتە ۋىرۇسقا قارشى ئالاھىدە ئۈنۈملۈك دورا ۋە ۋاكسىنىنىڭ تېخى يوقلۇقىنى، ئىلمىي ئالدىنى ئېلىشنىڭ ئاچقۇچ ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى.
كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-تىزگىنلەش مۇتەخەسسىسلىرىنىڭ تونۇشتۇرۇشىچە، نورۇ ۋىرۇسىدىن يۇقۇملىنىشنىڭ يوشۇرۇن مەزگىلى ئادەتتە 12 سائەتتىن 72 سائەتكىچە بولىدىكەن. كىلىنىكىلىق ئاساسلىق كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆڭلى ئېلىشىش، قۇسۇش، ئىچى سۈرۈش، قورساق ئاغرىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدىكەن، بۇنىڭغا قىزىش، باش ئاغرىش قاتارلىق پۈتۈن بەدەنلىك ئىپادىلەر قوشۇلۇپ كېلىدىكەن. دىققەت قىلىشقا ئەرزىيدىغىنى شۇكى، بالىلاردىكى يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ كۆپىنچىسىدە قۇسۇش ئالامىتى ئاساسلىق بولىدىكەن، چوڭلاردا بولسا ئىچى سۈرۈش ئالامىتى كۆپ كۆرۈلىدىكەن. كۆپ ساندىكى ئاغرىقلاردا كېسەللىك ئالامىتى ئىككى-ئۈچ كۈن داۋاملاشقاندىن كېيىن ئۆزلۈكىدىن ياخشىلىنىدىكەن، لېكىن بوۋاقلار، بالىلار، ياشانغانلار ھەمدە ئاساسىي كېسىلى بارلاردا بىرقەدەر ئېغىر كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلۈشى مۇمكىن ئىكەن، شۇڭا ۋاقتىدا دوختۇرغا كۆرۈنۈشى كېرەك ئىكەن.
بۇ ۋىرۇسنىڭ تارقىلىش يوللىرى كۆپ خىل بولۇپ، كىشىلەر توپى ئومۇميۈزلۈك ئاسان يۇقۇملىنىدىكەن، ئاساسلىقى گەندە-ئېغىز يولى ئارقىلىق تارقىلىدىكەن، بۇلغانغان بۇيۇملار بىلەن ئۇچرىشىش ياكى ئاغرىقنىڭ قۇسۇقى، چىقىرىندىلىرىنى سۈمۈرۈۋېلىش ئارقىلىق شەكىللەنگەن ئائېروزول بىلەن يۇقۇملىنىش مۇمكىنچىلىكىمۇ بار ئىكەن.
يۇقىرىقى ئالاھىدىلىكلەرنى كۆزدە تۇتۇپ، ئۈرۈمچى شەھەرلىك كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-تىزگىنلەش مەركىزى مۇنداق ئەسكەرتتى:
بىرىنچى، شەخسىي تازىلىق ئۆتكىلىنى قاتتىق ئىگىلەش كېرەك. تاماقتىن بۇرۇن، يېمەكلىك تەييارلاشنىڭ ئالدى-كەينىدە «يەتتە قەدەملىك قول يۇيۇش ئۇسۇلى» بويىچە ئۆلچەملىك قول يۇيۇش كېرەك؛ قاينىتىلمىغان سۇ ئىچمەسلىك، مېۋە، كۆكتاتلارنى ئۈزۈل-كېسىل يۇيۇش، گۆش تۈرى ھەم دېڭىز مەھسۇلاتلىرىنى جەزمەن تولۇق پىشۇرۇش كېرەك.
ئىككىنچى، مۇھىت تازىلىقى، دېزىنفېكسىيەلەشنى ياخشى ئىشلەش كېرەك. قەرەللىك ھالدا دېرىزىلەرنى ئېچىپ ھاۋا ئالماشتۇرۇپ، ئاشخانا، ھاجەتخانا قاتارلىق نۇقتىلىق رايونلار ھەم ئىشىك تۇتقۇچى، جۈمەك قاتارلىق كىشىلەر كۆپ ئۇچرىشىدىغان جىسىملارنىڭ يۈزىنى تازىلاش ۋە دېزىنفېكسىيەلەشنى كۈچەيتىش كېرەك. ئۆيدە ئەگەر ئاغرىق بولسا، ئۇنىڭ قۇسۇقلىرى، چىقىرىندىلىرىنى ئۆلچەملىك بىر تەرەپ قىلىش ھەمدە بۇلغانغان رايوننى ئۈزۈل-كېسىل دېزىنفېكسىيەلەش كېرەك.
ئۈچىنچى، يۇقۇملانغۇچىلار ئاڭلىق ھالدا ئايرىم تۇرۇشى كېرەك. كېسەل قوزغالغان مەزگىلدىن تاكى كېسەللىك ئالامىتى پۈتۈنلەي تۈگىگەنگە قەدەر ئۆيدە ئارام ئېلىشى، سىرتقا چىقىشتىن ساقلىنىشى كېرەك؛ يېمەك-ئىچمەك، بېقىش-تەربىيەلەش، سۇ تەمىنلەش قاتارلىق كەسىپلەر بىلەن شۇغۇللىنىدىغان خادىملارنىڭ كېسەل تۇرۇپ ئىش ئورنىغا چىقىشىغا بولمايدۇ.
مەكتەپ ۋە يەسلى ئاپپاراتلىرى قاتارلىق ئورۇنلارنى كۆزدە تۇتۇپ، ئۈرۈمچى شەھەرلىك كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-تىزگىنلەش مەركىزى يەنىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا ئالدىنى ئېلىش-تىزگىنلەش تەلىپىنى ئوتتۇرىغا قويدى: ئەتىگەنلىك، چۈشلۈك تەكشۈرۈش ۋە كېسەل سەۋەبىدىن ئىشقا بارالمىغانلارنى ئىزلاپ تەكشۈرۈش تۈزۈمىنى قاتتىق ئەمەلىيلەشتۈرۈپ، گۇمانىي ئاغرىق بايقالسا جەزمەن ۋاقتىدا ئائىلىدە ئايرىشنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش كېرەك؛ ئىچىدىغان سۇ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىپ، ئاشخانا باشقۇرۇشنى كۈچەيتىپ، يېمەكلىكلەرنى تولۇق پىشۇرۇش، قاچا-قۇچىلارنى تولۇق دېزىنفېكسىيەلەشكە ھەقىقىي كاپالەتلىك قىلىش كېرەك؛ ئاممىۋى مۇھىتنى تازىلاش، ھاۋا ئالماشتۇرۇش ۋە ئالدىنى ئېلىش خاراكتېرلىك دېزىنفېكسىيەلەشنى قەرەللىك ئېلىپ بېرىش كېرەك؛ تەربىيەلەنگەن خادىملارنى قۇسۇق قاتارلىق بۇلغىمىلارنى ئۆلچەملىك بىر تەرەپ قىلىشقا ئورۇنلاشتۇرۇش كېرەك.
مەنبە: ئۈرۈمچى شەھەرلىك يۇغۇرما تاراتقۇ مەركىزى
«شىنجاڭ گېزىتى» ۋىيشىن ئاممىۋى سۇپىسىدىن ئېلىپ تەرجىمە قىلىندى
